Παρεμβάσεις διαρθρωτικής αλλαγής στην ελλειματική λειτουργία ενός "μή κράτους"

Συνέντευξη Μάρκου Μπόλαρη  

στο Γρηγόρη Θωματίκο στην TVS

Προβληματική η λειτουργία του κράτους 

Ο προεκλογικός λόγος δεν βοηθάει τον πολίτη να αντιληφθεί αυτό που συμβαίνει και να ιεραρχήσει τις προτεραιότητες της χώρας. Ο μικρόκοσμός μας αναδεικνύει τα καθημερινά μας προβλήματα αλλά χρειάζεται εκτός από την εγωκεντρική θεώρηση να δούμε πως πάει η χώρα. Το δίλημμα μνημόνιο -- αντιμνημόνιο δεν συμβάλλει στην κατανόηση του προβλήματός μας. Το μνημόνιο είναι μια δανειακή σύμβαση που συνάψαμε επειδή οι πιστωτές μας σταμάτησαν τις χορηγίες επιπλέον δανεικών, εξ αιτίας της εκτίναξης του δημόσιο χρέους που από το 2004 μέχρι το 2009 διπλασιάστηκε. Η κρίση εκδηλώθηκε επειδή είναι προβληματική η λειτουργία του κράτους. Το έλλειμμα όμως συνδέεται επιπλέον και με την κατάρρευση του παραγωγικού τομέα της χώρας, συχνά κρατικοδίαιτου και επιδοτούμενου.

Χρειάζονται διαθρωτικές αλλαγές στη λειτουργία του κράτους 

 Το κράτος παράγει έλλειμμα με τη λειτουργία του και ο παραγωγικός τομέας αδυνατεί να καλύψει βασικές ανάγκες σε προϊόντα και υπηρεσίες. Υπάρχουν κρίσιμοι τομείς του δημοσίου που εμφανίζουν χαρακτηριστικά μη κράτους. Χρειάζονται διαθρωτικές αλλαγές που θα αλλάξουν τη λειτουργία του κράτους και μια άλλη αντίληψη για τον παραγωγικό ιστό βασισμένη στην ποιότητα, την καινοτομία και την εξωστρέφεια. Ακόμη και με μονομερή διαγραφή του χρέους η αμέριμνη λειτουργία του κράτους θα εξακολουθήσει να παράγει ελλείμματα. Όσα πραγματοποιήσαμε στο Υπουργείο Υγείας είναι ενδεικτικά αυτών που μπορούμε να πετύχουμε για διαφάνεια, αποτελεσματικότητα, συνετή διαχείριση. Η πρόκληση είναι να κατανοήσουνε οι πολίτες σήμερα τι συμβαίνει σήμερα στη χώρα.

Δεν χαϊδεύουμε αυτιά - αντιμετωπίζουμε τα προβλήματα:

Στα προγράμματα που προτείνονται εκ δεξιών και αριστερών του ΠΑΣΟΚ υπάρχουν θέσεις, τεκμηριωμένες που να αναφέρονται σε διαρθρωτικές αλλαγές για μια άλλη λειτουργία του κράτους και του παραγωγικού τομέα; Εμείς δεν χαϊδεύουμε αυτιά αλλά με ρεαλιστικές θέσεις αντιμετωπίζουμε βραχυπρόθεσμα τα επείγοντα προβλήματα και βάζουμε τις προϋποθέσεις για ένα μακροπρόθεσμο πρόγραμμα που θα επιφέρει την αλλαγή της διοικητικής και παραγωγικής δομής της χώρας. Όσοι υπόσχονται αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις, επιστροφή στα παλιά δεν μας λένε από πού θα βρεθούν τα χρήματα αυτά. Για να έχουμε έσοδα πρέπει να παράξουμε προϊόντα και να παρέχουμε υπηρεσίες ποιοτικές, δηλαδή να αλλάξουμε αντίληψη για την οργάνωση της διοίκησης και της παραγωγής. 

Ο ΕΟΠΠΥ καί οι διαρθρωτικές αλλαγές

Ο ΕΟΠΠΥ στήθηκε για να παρέχει πρωτοβάθμιες υπηρεσίες υγείας σε όλους τους ασφαλισμένους. Αναγνωρίζεται πως η λειτουργία του γίνεται με καθυστέρηση ετών αλλά είναι μια προσπάθεια παρέμβασης με χαρακτηριστικά διαρθρωτικής αλλαγής. Συνενώνει πολλούς διαφορετικούς ασφαλιστικούς φορείς με διαφορετικές διοικήσεις, διαφορετικές διοικητικές δομές, κανόνες λειτουργίας και συμβάσεις. Λειτουργεί εδώ και 5 μόνο μήνες και καλύπτει 9 εκατ περίπου ασφαλισμένους ενώ γίνεται προσπάθεια να συντονισθούν σε μια ηλεκτρονική βάση πολυποίκιλες υπηρεσίες, διοικητικοί υπάλληλοι, συμβάσεις παροχής υπηρεσιών από γιατρούς, φαρμακοποιούς, ιδρύματα. Η διαδικασία της συνένωσης έχει τα δικά της προβλήματα αλλά βρίσκει και αντιστάσεις, συντεχνιακές, οργανωμένα συμφέροντα, που καθιστούν το εγχείρημα δύσκολο. Η σπατάλη των προηγούμενων ετών είναι ενδεικτική καθώς από τα 2,4 δις φαρμακευτικής δαπάνης το 2004 φτάσαμε το 2009 στα 5,2 δις. Παρά τις δυσχέρειες ο ΕΟΠΠΥ εξυπηρετεί μεγάλο αριθμό ατόμων με στόχο την στήριξη της δημόσιας υγείας. Στις επιτροπές απονομής βεβαιώσεων αναπηρίας από τις επιτροπές φεύγουμε από τη λογική των αθέμιτων παρεμβάσεων από αιρετούς, πολιτικούς για να πάμε σε μια άλλη λογική διαφάνειας και αποτελεσματικότητας.

Το αυτονόητο δικαίωμα του πολίτη γίνεται ρουσφέτι 

Με μια άλλη λειτουργία του κράτους, με συστήματα ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, θα μπορέσουμε να έχουμε διαφάνεια, αποτελεσματικότητα, ποιότητα. Όσο το κράτος λειτουργεί στη σημερινή του μορφή τόσο το αυτονόητο δικαίωμα του πολίτη για την ταχεία διεκπεραίωση των υποθέσεών του θα γίνεται ρουσφέτι, εξάρτηση, συναλλαγή. Τα προβλήματα των πολιτών χρειάζονται σωστή θεσμική λειτουργία για να αντιμετωπισθούν.

bolaris.gr

Με σεβασμό στο δημόσιο χρήμα, στη διαφάνεια - ΜΑΡΚΟΣ ΜΠΟΛΑΡΗΣ

Πως θα επιτευχθούν οι νέοι στόχοι της Ευρώπης

Πείτε το «η στιγμή της Κίνας για την Ελλάδα». Σαν μια υπανάπτυκτη οικονομία, που λόγω δεκαετιών σοσιαλισμού, όπως συνέβαινε και στη Κίνα έως το 1978 όπου αναδιαρθρώθηκε η οικονομία της, η οικονομική και πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα απέτυχε. Η Ελλάδα δεν διαλύθηκε από τον Μαοισμό αλλά από το 400 δις δολαρίων εθνικό της χρέος. Όταν η αγορά των ελληνικών ομολόγων κατέρρευσε δραματικά την άνοιξη του 2010, ο πρωθυπουργός της Ελλάδας Γιώργος Παπανδρέου, κατάφερε να εξασφαλίσει δάνειο ύψους 140 δις δολαρίων από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο –υπό την αυστηρή προϋπόθεση ότι θα κόψει δραστικά τις δημόσιες δαπάνες, θα αυξήσει την φορολογία και θα αναδιαρθρώσει την ελληνική οικονομία.

Η πλειοψηφία του κόσμου –πιθανότατα και οι περισσότεροι Έλληνες- αμφέβαλλαν σοβαρά ότι το πιο διεφθαρμένο Δυτικό Έθνος, θα μπορούσε ποτέ να αλλάξει. Αυτό όμως ακριβώς προσπαθεί να κάνει ο Παπανδρέου. Ήρθε αντιμέτωπος με απεργίες και διαμαρτυρίες προκειμένου να σπάσει τα μονοπώλια της ελληνικής οικονομίας και να απελευθερώσει για πρώτη φορά τον ανταγωνισμό. Ενώ η Ελλάδα κατατάσσεται διεθνώς ως το πιο αφιλόξενο μέρος να ασκήσει κανείς επιχειρηματική δραστηριότητα στο Δυτικό κόσμο, εντούτοις πρόσφατα απέκτησε νόμο που ενισχύει τα επενδυτικά πρότζεκτ και ίδρυσε υπηρεσίες «μιας στάσης» για την έναρξη νέας επιχειρηματικής δραστηριότητας. Ένα εκπαιδευτικό σύστημα σύμφωνο με το σουηδικό πρότυπο – όπου κάποτε έζησε ο Παπανδρέου- το οποίο θα παραχωρεί τον κεντρικό έλεγχο των Πανεπιστημίων και θα τα αναγκάσει να συναγωνίζονται για την απόκτηση φοιτητών. Ένας νέος επαναστατικός νόμος για την διαφάνεια –που στοχεύει στο να ξεριζώσει την διαφθορά αλλά και την κατά το σοβιετικό πρότυπο παραποίηση στατιστικών στοιχείων που απέκρυπτε το πραγματικό χρέος της χώρας- μπορεί σύντομα να κάνει την ελληνική Κυβέρνηση, την πιο ανοιχτή σε όλη την Ευρώπη. Όταν θα υιοθετηθεί πλήρως το 2011 ο νόμος της «Διαύγειας» καμία δημόσια σύμβαση, δαπάνη ή διοικητική απόφαση θα είναι δεσμευτική, αν δεν έχει δημοσιοποιηθεί στο διαδίκτυο.
….
Μέχρι τότε όμως, το στοίχημα της ανάπτυξης μπορεί πολύ εύκολα να χαθεί για την Ελλάδα και για την Ευρώπη. Χωρίς οικονομική ανάπτυξη, τα δημοσιονομικά της χώρας θα παραμένουν σε ύφεση. Μειώνοντας δραστικά τις δημόσιες δαπάνες, όταν η οικονομία είναι ήδη αδύναμη, συχνότατα οδηγεί τη χώρα σε ύφεση. Το γεγονός αυτό με τη σειρά του μειώνει τα έσοδα, αλλά και τους φόρους, δυσκολεύοντας ακόμη περισσότερο την αποπληρωμή του χρέους. Για να αποφευχθεί αυτή η παγίδα του χρέους, η πρόκληση για τον Παπανδρέου και τους άλλους ηγέτες είναι να ενισχύσει άμεσα την ανάπτυξη, ως αντιστάθμισμα στην μείωση των δαπανών. Η Ελλάδα, της οποίας το χρέος ακόμη αυξάνεται ενώ το ΑΕΠ μειώθηκε κατά 4% το 2010, κινδυνεύει να πέσει σε αυτήν την παγίδα και να οδηγηθεί σε υποτίμηση, όπως είχε γίνει 5 φορές κατά το διάστημα 1826-1832 (παρ’ όλο που ο Παπανδρέου και οι επιτηρητές του ΔΝΤ παρακολουθούν στενά τις πληρωμές της Ελλάδας). Η Ιρλανδία, η Ισπανία και η Πορτογαλία αγωνίζονται εξίσου να ενισχύσουν την ανάπτυξη, ώστε να αποφύγουν την παγίδα αυτή.

(partial) Μετάφραση από το NEWSWEEK, 24 Δεκ. 2010