Υπό τον πέλεκυ δημοψηφίσματος

Σκοπιανό
Tου Σταύρου Λυγερού
Τετάρτη, 22 Σεπτεμβρίου 2010
Πηγή: Εφημ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Για άλλη μια φορά, οι διπλωματικοί διάδρομοι έχουν πλημμυρίσει από πληροφορίες - φήμες ότι μετά τις τοπικές εκλογές, η επίλυση του προβλήματος της ονομασίας της ΠΓΔΜ θα εισέλθει στην τελική ευθεία. Το μόνο σίγουρο, όμως, είναι ότι η αμερικανική διπλωματία πιέζει τις δύο κυβερνήσεις για επίτευξη συμφωνίας με σκοπό να καταστεί δυνατή η ένταξη της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ τον Νοέμβριο.

Σύμφωνα με τη συζητούμενη φόρμουλα το όνομα θα είναι «Δημοκρατία της Μακεδονίας του Βαρδάρη» και θα χρησιμοποιείται στους διεθνείς οργανισμούς. Επιπροσθέτως, δίνονται υποσχέσεις στην Αθήνα ότι το συμφωνηθέν όνομα θα χρησιμοποιηθεί από τις ΗΠΑ, τη Γαλλία και πιθανότατα τα υπόλοιπα μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας, στις διμερείς σχέσεις τους με τα Σκόπια. Την εικόνα, όμως, σκίασαν οι προ καιρού δηλώσεις του Αμερικανού πρεσβευτή στα Σκόπια. Κατ’ αυτόν, η Ουάσιγκτον επιδιώκει ένα όνομα, που θα αντικαταστήσει το ΠΓΔΜ κι όχι τροποποίηση του Συντάγματος. Η λύση δεν θα αφορά το όνομα της εθνότητας/γλώσσας, που έχει μείνει εκτός διαπραγμάτευσης. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι εμμέσως θα νομιμοποιηθεί ο όρος «μακεδονική».

Η κυβέρνηση Παπανδρέου εμφανίζεται έτοιμη να εγκαταλείψει την εθνική θέση «για κάθε χρήση» και να συμφωνήσει σε μια τέτοια φόρμουλα. Ακόμα, όμως, κι αν το Συμβούλιο Ασφαλείας εγκρίνει ψήφισμα με έκκληση προς τις χώρες-μέλη του ΟΗΕ να υιοθετήσουν το συμφωνηθέν όνομα στις διμερείς σχέσεις τους με τα Σκόπια, το πρόβλημα δεν θα λυνόταν οριστικά, δεδομένου ότι η εν λόγω έκκληση δεν μπορεί να είναι δεσμευτική. Είναι δεδομένο ότι οι Σλαβομακεδόνες θα επιδίδονταν σε διπλωματική εκστρατεία για να μην επικρατήσει όποιο όνομα συμφωνηθεί στις διμερείς σχέσεις τους με τα άλλα κράτη. Η Αθήνα θα υποχρεωνόταν να τους κυνηγάει από πίσω με τον αντίθετο στόχο. Παραλλήλως, τα Σκόπια θα συνέχιζαν να διεκδικούν τη συμμετοχή τους σε διεθνείς δραστηριότητες σαν «Μακεδονία». Οι διαπληκτισμοί για το όνομα θα συνεχίζονταν. Με άλλα λόγια, η Ελλάδα θα εγκλωβιζόταν σ’ ένα σισσύφειο έργο, καταναλώνοντας πολύτιμο διπλωματικό κεφάλαιο.

Ο μόνος τρόπος για να αποτραπεί μια τέτοια εξέλιξη, το όποιο όνομα συμφωνηθεί πρέπει να γίνει το νέο όνομα του γειτονικού κράτους. Ή τουλάχιστον με συνταγματική τροποποίηση να ορισθεί ως επίσημο όνομα του κράτους για όλες τις διεθνείς χρήσεις. Εάν δεν γίνει ούτε αυτό, η θέση «για όλες τις χρήσεις» θα καταντήσει ρητορεία χωρίς αντίκρισμα. Παρά την πρόθεση της κυβέρνησης Παπανδρέου να κάνει εκπτώσεις, η λύση δεν φαίνεται να είναι κοντά. Ο Νίκολα Γκρούεφσκι είναι τόσο βαθιά εμποτισμένος από το ιδεολόγημα του Μακεδονισμού, που δεν κρύβει την πρόθεσή του να τορπιλίσει ακόμα και έναν ευνοϊκό για τους Σλαβομακεδόνες συμβιβασμό. Κι αυτό παρότι το πρόβλημα της ονομασίας εμποδίζει την ενσωμάτωση της ΠΓΔΜ άμεσα στο ΝΑΤΟ και προοπτικά στην Ε.Ε. Η Ουάσιγκτον μπορεί να πιέσει αποτελεσματικά τα Σκόπια, αλλά δεν το πράττει.

Ο Γκρούεφσκι τηρεί αδιάλλακτη στάση, ελπίζοντας αφενός μια θετική απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου κι αφετέρου τη μεταστροφή των πιέσεων προς την Αθήνα. Εάν η Ουάσιγκτον του βάλει το μαχαίρι στον λαιμό, έχει προαναγγείλει ότι όποια συμφωνία θα τεθεί προς έγκριση σε δημοψήφισμα. Προεξοφλεί δικαιολογημένα ότι οι ομοεθνείς του θα απορρίψουν οποιαδήποτε συμβιβαστική πρόταση, γεγονός που κατά την εκτίμησή του θα διαμορφώσει κόκκινη γραμμή και επιπροσθέτως θα τον θωρακίσει από μελλοντικές πιέσεις. Το όπλο του δημοψηφίσματος, όμως, είναι αμφίστομη μάχαιρα. Η Αθήνα έπρεπε να έχει ήδη προειδοποιήσει ότι εάν η συμφωνία τεθεί σε δημοψήφισμα στην ΠΓΔΜ θα τεθεί και στην Ελλάδα. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι τα Σκόπια θα μείνουν εκτός ΝΑΤΟ και Ε.Ε.

Πηγή: Εφημ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Η δημοσιονομική κρίση φρενάρει τη λύση (για την ονοματοδοσία της FYROM)

Από το Ιστολόγιο του Ακρίτα
http://akritas-history-of-makedonia.blogspot.com/2010/06/fyrom.html

Η Ε.Ε. ασχολείται με τα οικονομικά της προβλήματα - Οι ΗΠΑ προτείνουν
(αλλά δεν επιβάλλουν) την ονομασία «Δημοκρατία της Μακεδονίας
του Βαρδάρη» - Δίκοπο μαχαίρι για τον Γκρούεφσκι το δημοψήφισμα

Του ΣΤΑΥΡΟΥ ΛΥΓΕΡΟΥ

Είναι ορατό διά γυμνού οφθαλμού ότι οι υπό τον Μάθιου Νίμπς διαπραγματεύσεις ουσιαστικά έχουν περιέλθει σε αδιέξοδο. Ένα αδιέξοδο που δεν φαίνεται να σπάνε οι διμερείς επαφές, οι οποίες πραγματοποιούνται παραλλήλως και μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας. Η συνάντηση της Πέμπτης έγινε με πρωτοβουλία του Έλληνα πρωθυπουργού, ο οποίος έχει υιοθετήσει την τακτική να επιδιώκει συνάντηση με τον Σλαβομακεδόνα ομόλογο του, όποτε βρίσκονται και οι δύο σε συνόδους.
Η τακτική αυτή εξυπηρετεί δύο σκοπούς:
Πρώτον, να υπογραμμίζει στη διεθνή κοινότητα τη βούληση και την προσπάθεια της Αθήνας να βρει λύση στην εκκρεμότητα.
Δεύτερον, να ξεμπλοκάρει κατά το δυνατόν τις διαπραγματεύσεις.
Η τακτική αυτή μπορεί να μην έχει προσκομίσει αξιόλογα αποτελέσματα στο επίπεδο των διαπραγματεύσεων, αλλά....
βοήθησε στη μεταστροφή του διεθνούς κλίματος. Τόσο στις Βρυξέλλες όσο και στην Ουάσινγκτον, έχουν αρχίσει να συνειδητοποιούν ότι δεν σημειώνεται πρόοδος, κυρίως λόγω της αρνητικής στάσης του Γκρούεφσκι.

Στο ράφι
Είναι ενδεικτικό ότι το ζήτημα του ορισμού ημερομηνίας έναρξης των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της ΠΓΔΜ ούτε καν συζητήθηκε στη Σύνοδο Κορυφής, παρ' ότι υπήρχε μία σχετική αναφορά στα Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τον περασμένο Δεκέμβριο. Σ' αυτό συνέβαλε η ισπανική Προεδρία, αλλά ο κύριος λόγος είναι ότι η Ε.Ε. είναι απασχολημένη με τα δικά της ζωτικά προβλήματα.
Οι εταίροι κατανοούν επίσης ότι, εάν έβαζαν το μαχαίρι στον λαιμό της κλυδωνισμένης κυβέρνησης Παπανδρέου, ενδεχομένως να πρόσθεταν τη σταγόνα που θα ξεχείλιζε το ποτήρι. Δεν έχουν, άλλωστε, λόγο να επιβραβεύσουν την εξόφθαλμη αδιαλλαξία του Γκρούεφσκι. Για αυτό και τελικώς επέλεξαν να βά λουν σιωπηρά και προσωρινά το ζήτημα στο ράφι. Η εξέλιξη χαρακτηρίσθηκε ως η χειρότερη δυνατή όχι μόνο από την αξιωματική αντιπολίτευση στην ΠΓΔΜ, αλλά και από τα ΜΜΕ της χώρας.
Είναι αξιοσημείωτο ότι η Ε.Ε., διά του αντιπροσώπου της στα Σκόπια πρέσβη Έρβαν Φουερέ, είχε επισημάνει με κριτική διάθεση ότι «η δυναμική των διαπραγματεύσεων για το ζήτημα της ονομασίας εξελίσσεται με βραδύ ρυθμό» και είχε προειδοποιήσει ότι η επίλυση του προβλήματος της ονομασίας και η προώθηση των μεταρρυθμίσεων στην ΠΓΔΜ είναι «ζωτικής σημασίας» για την ενταξιακή πορεία της ΠΓΔΜ. «Δυστυχώς, από την αρχή του χρόνου παρατηρείται στασιμότητα στην πορεία των μεταρρυθμίσεων... Εάν η τρέχουσα τάση συνεχιστεί, τότε θα υπονομευθούν όλα όσα πέτυχε π χώρα την περασμένη χρονιά».

Βαρντάσκα
Σε παράλληλη γραμμή κινείται και η Ουάσινγκτον. Οπως δήλωσε προσφάτως στα Σκόπια ο Αμερικανός υφυπουργός Εξωτερικών Φίλτπ Γκόρντον, «το ζήτημα της ονομασίας είναι καθοριστικό για την απεμπλοκή των διαδικασιών ευρωατλαντικής ενσωμάτωσης της Μακεδονίας, και γι' αυτό η χώρα πρέπει να εργαστεί εποικοδομητικά για την εξεύρεση λύσης με την Ελλάδα». Είναι σαφές ότι η Ουάσινγκτον θέλει να βρεθεί τάχιστα λύση, ώστε στη Σύνοδο Κορυφής του NATO το φθινόπωρο στην Πορτογαλία να καταστεί δυνατή η ένταξη της ΠΓΔΜ στη Συμμαχία.
Στο πλαίσιο αυτό, ο No 2 του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Τζέιμς Στάημπεργκ, επιχειρεί τον τελευταίο χρόνο να άρει το αδιέξοδο. Η τελευταία πρότ¬ση που έχει πέσει στο τραπέζι είναι το όνομα «Δημοκρατία της Μακεδονίας του Βαρδάρη» (Ρεπούμπλικα Βάρνταρσκα Μακεντόνια), όπως αποκάλυψε ο Αθανάσιος Έλις στην «Καθημερινή».
Το όνομα αυτό έπεσε στο τραπέζι, για τρεις λόγους:
Πρώτον, επειδή ο Γκρούεφσκι έχει απορρίψει και το «Άνω Μακεδονία» και το «Βόρεια Μακεδονία» (έχει προταθεί από τον Μάθιου Νίμιτς).
Δεύτερον, επειδή οι ίδιοι οι Σλαβομακεδόνες αποκαλούν Μακεδονία του Βαρδάρη την περιοχή που καλύπτει η ΠΓΔΜ.
Τρίτον, επειδή εμπίπτει στην προϋπόθεση της Αθήνας για σύνθετη ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό.
Υπενθυμίζουμε ότι πριν έναν χρόνο ο σύμβουλος του προέδρου της ΠΓΔΜ πρέσβης Ρίστο Νίκοφσκι είχε ρίξει στο τραπέζι το όνομα «Δημοκρατία της Μακεδονίας (Βαρδάρη)». Στην πραγματικότητα, όμως, δεν πρόκειται για ίδια πρόταση. Η παρένθεση είναι απαράδεκτη και γι' αυτό έχει απορριφθεί από την Αθήνα Είναι αξιοσημείωτο, πάντως, ότι αυτές τις ημέρες ο Νίκοφσκι δήλωσε ότι «οποιοσδήποτε προσδιορισμός μεταξύ του "Δημοκρατία" και του "Μακεδονία" δεν είναι αποδεκτή λύση, επειδή επηρεάζει άμεσα την ταυτότητα του λαού».

Περί πιέσεων
Η αμερικανική διπλωματία έχει διαμηνύσει στην Αθήνα ότι αυτό που θα αποφασισθεί, όχι μόνο θα υιοθετηθεί από τις ΗΠΑ, αλλά και θα προωθηθεί προς υιοθέτηση και από άλλες χώρες, που επηρεάζονται από την Ουάσινγκτον. Το πρόβλημα, όμως, είναι ότι ο Γκρού¬εφσκι δεν φαίνεται να κάμπτεται από τις πιέσεις. Αν και έχει συνειδητοποιήσει ότι το πρόβλημα της ονομασίας αποτελεί εμπόδιο για την ενσωμάτωση στους ευρωατλαντικούς θεσμούς, εμφανίζεται αποφασισμένος να εξαντλήσει κάθε περιθώριο για να εμποδίσει κάθε συμβιβασμό..
Προσφάτως, δήλωσε ότι «δεν σκοπεύει να συναλλαχθεί. με αντικείμενο τα συμφέροντα της Μακεδονίας και των πολιτών της... Όσα παίζουν το χαρτί των εκβιασμών, των πιέσεων και των απειλών να ξέρουν ότι χάνουν τον χρόνο τους. Επί τρία χρόνια μάς ασκήθηκαν διάφορες πιέσεις, με αποκορύφωμα τους τελευταίους τέσσερις-πέντε μήνες, για να αποδεχθούμε πράγματα τα οποία δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτά».
Ο Γκρούεφσκι είναι πολύ σαφής: «Η σημερινή κυβέρνηση στην Ελλάδα είναι πιο ανοιχτή για συναντήσεις και συνομιλίες από την προηγούμενη, αλλά όχι και για την ουσία που σχετίζεται με τις απαιτήσεις προς τη Μακεδονία. Έως ότου η διεθνής κοινότητα βρει το θάρρος να υποδείξει στην Ελλάδα ότι ακολουθεί παράλογη πολιτική, οι ελπίδες μας για την επίλυση του προβλήματος της ονομασίας δεν μπορούν να είναι μεγάλες».

Συγκυβέρνηση
Μπορεί ο Σλαβομακεδόνας πρωθυπουργός να έχει σαφή γραμμή πλεύσης, αλλά έχει και αδύναμες πλευρές. Το κόμμα του διαθέτει αυτοδύναμη κοινοβουλευτικά πλειοψηφία, αλλά είναι όρος ότι πρέπει να -συγκυβερνά με ένα αλβανικό κόμμα. Οι Αλβανοί της ΠΓΔΜ, όμως, έχουν στραφεί εναντίον του. Πριν από έναν μήνα περίπου σημειώθηκαν αιματηρά επεισόδια μεταξύ της σλαβο-μακεδονικής Αστυνομίας και Αλβανών ανταρτών.
Το συγκυβερνών αλβανικό κόμμα (DUI) έχει διχασθεί γύρω από το ζήτημα εάν πρέπει να παραμείνει στην κυβέρνηση ή να την εγκαταλείψει. Η αντιπρόεδρος του, Τεούτα Αρίφι, έχει δηλώσει ότι, εάν μέχρι τον Ιούνιο δεν επιλυθεί η εκκρεμότητα για την ονομασία, τότε το κόμμα της πρέπει να εγκαταλείψει την κυβέρνηση. Τη θέση της συμμερίζεται και η πλειοψηφία της Κεντρικής Επιτροπής.
0 αρχηγός του κόμματος Αλί Αχμέτι. πιεζόμενος από τους Αμερικανούς, υποστηρίζει την παραμονή στην κυβέρνηση. Προβάλλει το επιχείρημα ότι, εάν αποχωρήσει θα δώσει το πρόσχημα στον Γκρούεφσκι να προκηρύξει πρόωρες εκλογές, για να παρακάμψει τις ασφυκτικές διεθνείς πιέσεις και να εμποδίσει τη λύση του προβλήματος της ονομασίας.

Σενάρια
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, το ενδεχόμενο προκήρυξης πρόωρων εκλογών συγκεντρώνει πολλές πιθανότητες. Κι αυτό παρ' ότι η οικονομία της ΠΓΔΜ βρίσκεται βαθιά στο κόκκινο. Η ανεργία έχει εκτοξευθεί, οι τοπικές τράπεζες πάσχουν από ρευστότητα και οι προοπτικές είναι σκοτεινές. Έστω και σ' αυτές τις δυσμενείς συνθήκες, ο Γκρούεφσκι εκτιμάει ότι -όπως και το 2008- το εθνικιστικό χαρτί θα του χαρίσει μια νέα εκλογική νίκη. Μια νίκη θα τον βοηθήσει -μεταξύ των άλλων-για να ανακτήσει την πολιτική ηγεμονία και στο εσωτερικό του κόμματος του, όπου παρατηρούνται έντονα φαινόμενα αμφισβήτησης.
Αναμφίβολα, η Ουάσινγκτον έχει αποτελεσματικούς μοχλούς πίεσης, αλλά είναι αμφίβολο εάν θα τους χρησιμοποιήσει, για να επιβάλει έναν συμβιβασμό. Ο Γκρούεφσκι ελπίζει ότι, όταν διαπιστώσουν πως οι τρέχουσες πιέσεις τους δεν φέρνουν αποτέλεσμα, οι Αμερικανοί θα τις στρέψουν προς την Αθήνα, προκειμένου να επιτύχουν το φθινόπωρο την ένταξη της ΠΓΔΜ στο NATO.
Εάν πάλι οι Αμερικανοί του βάλουν το μαχαίρι στον λαιμό, έχει προαναγγείλει ότι θα προκηρύξει δημοψήφισμα. Προεξοφλεί ότι οι ομοεθνείς του θα απορρίψουν οποιαδήποτε συμβιβαστική πρόταση, γεγονός που -κατά την εκτίμηση του- θα διαμορφώσει κόκκινη γραμμή και επιπροσθέτως θα τον θωρακίσει από μελλοντικές πιέσεις.
Ούτως εχόντων των πραγμάτων, η Αθήνα δεν έχει άλλη επιλογή από το να εμμείνει στη δική της κόκκινη γραμμή, φροντίζοντας να συντηρήσει το σημερινό ευνοϊκό διεθνές κλίμα. Μπορεί, άλλωστε, να προβάλει το επιχείρημα στους εταίρους και συμμάχους ότι το όπλο του δημοψηφίσματος δεν το έχει μόνο ο Γκρουέφσκι. Το έχει και η Αθήνα και εάν το χρησιμοποιήσει , η ΠΓΔΜ θα μείνει εκτός NATO και Ε.Ε..

Πηγή:Ο κόσμος του Επενδυτή, 19/20-6-2010